در چارچوب حقوق بین الملل و در راستای اجرای حقوق ملی به موازات این مقررات، هر فرد خارجی دارای برخی حقوق و مسئولیت ها می باشد. در چارچوب این حق و مسئولیت ها، یکی از مهمترین زمینه هایی که میان فرد خارجی و ترکیه ایجاد می گردد، اجازه اقامت می باشد.

مفهوم اجازه اقامت در ترکیه، به عنوان محلی که افراد به لحاظ حقوقی اراده زندگی در آن را اعلام می نمایند، تعریف می گردد. افراد این محل را که با اراده خود برای زندگی انتخاب نموده اند را به عنوان محل اقامت به واسطه سازمان های دارای صلاحیت اعلام می نمایند. این مقررات  فردی در راستای حفظ قوانین اجتماعی و حقوقی، بی تردید برای اتباع خارجی ساکن در کشور نیز معتبر می باشد.

اتباع خارجی دارای اجازه اقامت معتبر، با معافیت ویزایی می توانند وارد کشور و یا از کشور خارج شوند.

اتباع خارجی که قصد اقامت بیش از مدت ویزا و یا معافیت ویزا و یا نود روز در ترکیه را دارند، باید اجازه اقامت دریافت نمایند.

مراجعه جهت اجازه اقامت در ترکیه از سوی چه کسانی می تواند انجام پذیرد؟

همانگونه که مراجعه جهت اجازه اقامت می تواند از سوی شخص راسا انجام گیرد، به واسطه نماینده قانونی و یا وکیل فرد خارجی نیز انجام پذیرد.  اما در این زمینه بر اساس الزامات واحد اداری، مقام پذیرنده مراجعه، در حین مراجعه ممکن است حضور فرد خارجی را نیز طلب نماید.

برای اجازه اقامت در ترکیه باید به کجا مراجعه نمود؟

مراجعات جهت اجازه اقامت در ترکیه به اداره مهاجرت استان محل اقامت فرد در ترکیه صورت می پذیرد. پیش از مراجعه باید وقت ملاقات گرفت و مدارک کامل باشد. می توانید با تماس با شرکت ما در خصوص نحوه مراجعات جهت اجازه اقامت اطلاعات کامل کسب نمایید.

تمدید اعتبار اجازه اقامت در ترکیه

یک تبعه خارجی که با اجازه اقامت در ترکیه اقامت دارد، در صورتی که مدت اعتبار اجازه اقامت وی پایان یابد، اگر همچنان واجد شرایط لازم برای اخذ اجازه اقامت باشد، بدون نیاز به خروج از ترکیه، به واسطه مراجعه به استانداری استان محل اقامت خود می تواند اجازه اقامت خود را تمدید نماید و یا اگر برای نوع اقامت دیگری دارای شرایط لازم باشد، اجازه اقامت جدید متناسب با شرایط جدید به وی اعطاء خواهد گردید.

مراجعات جهت تمدید اجازه اقامت، از شصت روز مانده به پایان تاریخ اعتبار اجازه اقامت و در هر شرایطی پیش از پایان تاریخ اجازه اقامت انجام می پذیرد. برای مراجعه جهت تمدید، فرد خارجی می بایست از طریق سیستم اقامت الکترونیک مراجعه نموده و مدارک خواسته شده را تکمیل نموده و به اداره مهاجرت استان محل اقامت خود از طریق پست ظرف 5 (پنج) روز  ارسال نماید.

انواع اجازه اقامت در ترکیه

بر اساس ماده 30 قانون اتباع خارجی و حفاظت بین المللی به شماره 6458، شش نوع اجازه اقامت جهت صدور پیش بینی گردیده است.

  1. اجازه اقامت کوتاه مدت
  2. اجازه اقامت دانشجویی
  3. اجازه اقامت خانوادگی
  4. اجازه اقامت بلند مدت
  5. اجازه اقامت قربانیان تجارت انسان
  6. اجازه اقامت بشر دوستانه

شرط بیمه درمانی برای اتباع خارجی در ترکیه

از اتباع خارجی که قصد اخذ اجازه اقامت را دارند، بیمه درمانی خواسته خواهد شد. بیمه بهداشت و درمان معتبر، می بایست حتما مدت اجازه اقامت درخواست شده را شامل گردد. یکی از بیمه های درمانی ذکر شده در زیر برای مراجعه جهت اجازه اقامت کافی خواهد بود:

  1. برگه دارای امضاء / امضاء الکترونیک و مهر  دریافت شده از واحد تامین اجتماعی استان مبنی بر بهره مندی از خدمات بهداشتی در ترکیه در قالب قراردادهای تامین اجتماعی دو جانبه،
  2. برگه پروویزیون (provizyon) دارای امضاء / امضاء الکترونیک و مهر  دریافت شده از سازمان تامین اجتماعی (برگه های پروویزیون که از سازمان تامین اجتماعی دریافت خواهد گردید، برای اجازه اقامت خانوادگی باید به ترتیبی باشد که هم فرد حامی و هم اعضای خانواده را دربر گیرد.)
  3. برگه دارای امضاء / امضاء الکترونیک و مهر مبنی بر انجام مراجعه برای بیمه بهداشت و درمان عمومی به سازمان تامین اجتماعی،
  4. بیمه درمانی خصوصی.

آدرس محل اقامت  ترکیه

اتباع خارجی موظف به اعلام آدرس محل اقامت خود در ترکیه می باشند. آدرس محل اقامت اتباع خارجی باید آدرس های ثابت وی باشد و یا آدرس تاسیسات اسکان موقت وی در ترکیه باشد.  اما به هر ترتیبی که باشد، فرد خارجی موظف به اعلام آدرس خود به صورت صحیح و بدون خطا می باشد. همچنین به منظور آنکه کارت اجازه اقامت به آدرس فرد ارسال گردد، می بایست اطلاعات  مربوط به آدرس، شماره تلفن و پست الکترونیک به روز باشد.

در صورتی که در طول مدت اعتبار اجازه اقامت، آدرس تغییر نماید، لازم است ظرف  20 (بیست) روز کاری  به اداره مهاجرت استانی و اداره ثبت احوال و امور شهروندی استان مراجعه و مدارک لازم ارائه گردد.

پاسخ مراجعات صورت گرفته برای اجازه اقامت

بر اساس ماده 21 قانون مذکور، به مراجعات صورت گرفته برای اجازه اقامت حداکثر ظرف نود روز پاسخ داده خواهد شد. همچنین بر اساس ماده 22 آئین نامه اجرائی قانون اتباع خارجی و حفاظت بین المللی، مدت زمان نود روز، از تاریخ تحویل مدارک و اطلاعات بدون کم و کسر به مقام صلاحیت دار آغاز می گردد.   در صورت طولانی تر شدن این مدت، به فرد خارجی اطلاع رسانی صورت خواهد گرفت.

کدام یک از اتباع خارجی معاف از اخذ اجازه اقامت می باشند؟

در زیر فهرست شروط مورد نیاز  برای اقامت در ترکیه بدون نیاز به دریافت اجازه اقامت ذکر گردیده است.

  1. افرادی که با ویزا و یا بهره مندی از معافیت ویزایی در ترکیه بسر می برند،
  2. افرادی با اخذ مجوز خروج از تابعیت، تابعیت ترکیه را از دست داده اند،
  3. افرادی که دارای کارت ثبت نام مراجعه جهت حفاظت بین المللی می باشند،
  4. افرادی که در راستای توافقنامه های دو جانبه و یا چند جانبه که جمهوری ترکیه یکی از طرف های آن می باشد، از اجازه اقامت معاف می باشند،
  5. دیپلمات ها و ماموران کنسولگری که دارای ماموریت در ترکیه می باشند و خانواده ایشان که از سوی وزارت امور خارجه معرفی گردیده اند، به شرط آنکه محدود به همسر  و فرزندان نیازمند مراقبت ایشان باشد،
  6. افرادی که در نمایندگی های سازمان های بین المللی در ترکیه کار می کنند و کسانی که موقعیتشان طی تفاهمنامه ها تعیین گردیده است،
  7. افرادی که دارای کارت وضعیت حفاظت بین المللی می باشند،
  8. افرادی که دارای کارت مراجعه جهت حفاظت بین المللی می باشند،
  9. افراد دارای کارت شناسایی افراد بدون تابعیت،
  10. و افرادی که دارای اجازه کار معتبر می باشند نیازی به دریافت اجازه اقامت نخواهند داشت.

در رابطه با افرادی که کارت اجازه اقامت خود در ترکیه را گم کرده اند

افرادی که کارت اجازه اقامت خود را گم نموده اند، باید فورا به مقامات مربوطه مراجعه نموده و کارت جدید دریافت نمایند. به این افراد کارت اجازه اقامت جدید به شرط آنکه محدود به اعتبار کارت اجازه اقامت مفقود شده باشد، اعطاء خواهد گردید. هزینه  کارت اجازه اقامت که به جای  کارت اجازه اقامت مفقود شده داده خواهد شد به میزان نصف  هزینه های درج شده در قانون هزینه ها به شماره 492 محاسبه خواهد گردید.

ایجاد وقفه در اقامت در ترکیه

افراد خارجی که بدون عذر موجه میان اقامت ایشان در ترکیه بیش از 6 ماه وقفه ایجاد شود، در مراجعات بعدی ایشان جهت اجازه اقامت، مجموع اقامت های قبلی در نظر گرفته نخواهد شد. با این افراد همانند کسانی که برای اولین بار مراجعه نموده اند رفتار خواهد شد.

اما اگر فرد خارجی بنابر دلایلی از قبیل درمان، خدمت سربازی، آموزش مجبور به اقامت در خارج از ترکیه گردد، حتی اگر در اجازه اقامت وی بیش از شش ماه وقفه ایجاد شده باشد نیز به عنوان یک وقفه در طول اقامت وی در نظر گرفته نخواهد شد. مدارک لازم برای اثبات عذر موجه این افراد، از سوی مقامات مربوطه درخواست خواهد شد. در صورتی که این افراد به منظور درمان در خارج از کشور باشند، گزارش پزشکی، اگر برای آموزش به خارج از کشور رفته باشد برگه آموزشی و برگه ای مبنی بر سپری نمودن دوره آموزشی و یا اگر  به منظور خدمت سربازی در خارج از کشور بوده اند نیز برگه مربوط به خدمت سربازی خود را به مقامات مربوطه ارائه خواهند نمود.

دلایل ابطال اجازه اقامت در ترکیه

در برخی شرایط اجازه اقامت داده شده به اتباع  خارجی باطل می گردد. این شرایط عبارت از موارد زیر می باشد.

  1. در صورتی که در خصوص فرد خارجی دارای اجازه اقامت، محدودیت و یا ممنوعیت ورود به ترکیه و یا پیگرد قانونی اعمال گردیده باشد،
  2. در صورتی که علی رغم اینکه در گذشته در ترکیه حضور داشته  است، با تغییر مشخصات هویتی خود با مشخصات یک فرد خارجی دیگر وارد کشور شده باشد،
  3. افرادی که در ورود به ترکیه و یا خروج از ترکیه مقررات موجود را نقض نموده باشند،
  4. در صورتی که در اولین مراجعه تشابه اسمی وجود داشته باشد. در این شرایط ارائه گواهی تولد (شناسنامه) خواسته خواهد شد.
  5. در صورتی که از اجازه اقامت برای اهدافی غیر از اهداف صدور آن استفاده نماید،
  6. در صورتی که افراد دارای اجازه اقامت کوتاه مدت، در یک سال اخیر مدت زمانی بیش از 120 روز  را در خارج از کشور سپری نمایند، اجازه اقامت اعطاء  شده به این افراد باطل خواهد شد و یا مراجعات ایشان رد خواهد گردید.

وضعیت افرادی که از ترکیه اخراج شده اند

در صورتی که افرادی که مدت اعتبار اجازه اقامت ایشان پایان یافته و در وضعیت اقامت غیر قانونی قرار دارند علی رغم اخراج از کشور، دوباره از طرق قاچاق وارد ترکیه شوند با یک سال زندان و یا جریمه نقدی قضایی مجازات خواهند گردید. اتباع خارجی که بدین شکل محکوم گردیده اند، پس از مجازات دوباره از کشور اخراج خواهند گردید. برای آنکه اتباع خارجی در این شرایط قرار نگیرند، لازم است تا قبل از پایان یافتن اعتبار اجازه اقامت، جهت تمدید مراجعه نمایند.

چگونه می توان شماره شناسایی اتباع خارجی دریافت نمود؟

اتباع خارجی که قصد اقامت بیش از 6 ماه در ترکیه را دارند حتما به شماره شناسایی در جمهوری ترکیه نیاز خواهند داشت. شماره شناسائی در جمهوری ترکیه که از سوی اداره کل ثبت احوال و امور شهروندی داده می شود، این شماره شناسایی با رقم 9 آغاز گردیده و به اتباع خارجی به صورت موقت اعطاء می گردد.  اعطاء شماره شناسایی در جمهوری ترکیه به اتباع خارجی به معنای اعطاء حقوق شهروندی نمی باشد. این شماره شناسایی تنها در امور ثبت اقامت و اجازه کار اتباع خارجی کاربرد خواهد داشت. دریافت شماره شناسایی موقت، به این افراد حق اقامت دائم در ترکیه نمی دهد.

برای اخذ شماره شناسایی اتباع خارجی لازم است در وهله اول حداقل 6 ماه اجازه اقامت دریافت نمایید. با شماره کارت اقامت و تاریخ تولد فرد خارجی می توان شماره شناسایی در جمهوری ترکیه دریافت نمود.

اقامت هایی که قابل تبدیل به یکدیگر می باشند

  1. برای اتباع خارجی که دارای اجازه اقامت دانشجویی می باشند، در صورتی که واجد شرایط دریافت اجازه اقامت خانوادگی باشند، اجازه اقامت خانوادگی تنظیم خواهد گردید و تا زمانی که واجد شرایط لازم برای اجازه اقامت دانشجویی باشند می توانند از حقوق ناشی از اجازه اقامت دانشجویی بهره مند گردند.
  2. در خصوص اتباع خارجی که دارای اجازه اقامت خانوادگی بوده و در عین حال دارای شرایط لازم برای دریافت اجازه اقامت دانشجویی نیز می باشند، با تداوم اجازه اقامت خانوادگی، فرد خارجی می تواند از حقوق ناشی از اجازه اقامت دانشجویی نیز بهره مند گردد.
  3. در خصوص اتباع خارجی که دارای اجازه کار بوده و در عین حال دارای شرایط لازم برای دریافت اجازه اقامت دانشجویی نیز می باشند، بدون نیاز به تبدیل به اجازه اقامت دانشجویی، با تداوم اجازه کار، فرد خارجی می تواند از حقوق ناشی از اجازه اقامت دانشجویی نیز بهره مند گردد.
  4. در خصوص اتباع خارجی که دارای اجازه اقامت بشر دوستانه و اجازه اقامت مربوط به قربانیان تجاری بوده و در عین حال دارای شرایط لازم برای دریافت اجازه اقامت دانشجویی نیز می باشند، بدون نیاز به تبدیل به اجازه اقامت دانشجویی، فرد خارجی می تواند از حقوق ناشی از اجازه اقامت دانشجویی نیز بهره مند گردد.
  5. بر اساس پاراگراف 2 ماده 42 قانون مربوطه، پناهجویان، پناهجویان مشروط، دارندگان اجازه اقامت بشر دوستانه، دارندگان حفاظت ثانویه و افراد دارای حفاظت موقت، اجازه اقامت بلند مدت داده نخواهد شد.

منبع: https://www.trapasaport.com